Seminaria w INE PAN
19 stycznia 2006Perspektywy dla wzrostu gospodarczego w Polsce w 2006 roku
19 stycznia 2006 r., w Sali Okrągłego Stołu Pałacu Staszica, odbyło się seminarium pt.: "Perspektywy dla wzrostu gospodarczego w Polsce w 2006 r.". W dyskusji panelowej udział wzięli: Rafał Antczak (CASE), Witold Orłowski (NOBE), Andrzej Sadowski (Centrum Adama Smitha, Bogdan Wyżnikiewicz, Marek Zuber (szef doradców ekonomicznych Premiera RP). Modertorem dyskusji był Zbigniew Hockuba (INE PAN). W seminarium uczestniczyło, oprócz pracowników Instytutu oraz słuchaczy instytutowego Studium Doktoranckiego, wielu ekspertów gospodarczych. Spotkanie otworzył prof. Zbigniew Hockuba, który powitał przybyłych gości.
Następnie dr Cezary Wójcik naświetlił sytuację makroekonomiczną Polski w 2005 r. W swoim wystąpieniu skupił się na niskim tempie wzrostu PKB w pierwszej połowie 2005 r. (2,1%, 2,8%) i jego przyspieszeniu w III kwartale 2005 r. (3,7%), stagnacji popytu krajowego, niskiej aktywności inwestycyjnej przedsiębiorstw, niskiej dynamice spożycia indywidualnego, niskiej dynamice płac realnych w sektorze przedsiębiorstw oraz realnej emerytury i rent w trakcie większości roku, roli eksportu jako motora wzrostu w 2005 r. (lekkie spowolnienie dynamiki eksportu pod koniec roku), umocnieniu złotego, spadającym tempie inflacji w ciągu roku, systematycznie obniżanych do 4,5 pkt proc. (z 6 pkt proc na początku roku) podstawowych stóp NBP, lepszej niż oczekiwano sytuacji budżetu 2005 r. - deficyt niższy od planowanego o ok. 5 miliardów PLN (0,5% PKB), stabilizacji dynamiki wzrostu wydajności pracy z tendencją do lekkiej poprawy pod koniec 2005 r., co odzwierciedla powolny wzrost zatrudnienia, stabilizacji jednostkowych kosztów pracy oraz oznakach poprawy sytuacji na rynku pracy (powolny spadek bezrobocia przy wzroście zatrudnienia).
Następnie dr Jerzy Mycielski przedstawił uśrednione prognozy Instytutu Nauk Ekonomicznych PAN na 2006 r. - Produkt Krajowy Brutto 4,4%, produkcja przemysłowa 8%, nakłady brutto na środki trwałe 6,3%, akumulacja 5,7%, wynagrodzenia brutto 2,9%, spożycie indywidualne 4,1%, spożycie ogółem 2,5%, popyt krajowy 4,4%, import 6%, eksport 8,5%, bezrobocie wg BAEL 16,9%, bezrobocie rejestrowane 17,4%, inflacja 2,3% oraz stopa referencyjna 4,25%.
Po przedstawieniu sytuacji gospodarczej Polski w 2005 r. i perspektyw na 2006 r. przez dr C. Wójcika i dr J. Mycielskiego - prof. Zbigniew Hockuba poprosił prelegentów o ustosunkowanie się do następujących pytań: czy tendencja do przyspieszenia wzrostu ma szanse na trwałe zaistnieć w gospodarce; jeżeli ten wzrost będzie się utrzymywać to jakie są motory jego wzrostu; jakie narzędzia polityki gospodarczej są w stanie pobudzić inwestycje i jakie czynniki mogłyby przyczynić się do zwalczania bezrobocia. Rafał Antczak stwierdził, że istnieje duży konsensus co do prognoz w Polsce. W swojej wypowiedzi skupił się wokół inwestycji (większość inwestycji finansowanych jest ze źródeł własnych, nie ma wzmożonej aktywności inwestycyjnej ze strony dużych firm, a ze strony małych - jest niewielka poprawa). Zdaniem panelisty firmy bardzo dobrze rozwijające się, zarówno duże jak i małe, ciągną gospodarkę w górę, a firmy bardzo źle się rozwijające - ciągną gospodarkę w dół. Bardzo istotne jest tworzenie nowych warunków do funkcjonowania różnych sektorów rynkowych. Nic nie zmieni się także w zakresie polityki fiskalnej. Panelista uważa, że 4-5% wzrost gospodarczy nie wydaje się trudny do osiągnięcia i utrzymania, a nawet polska gospodarka jest w stanie rozwijać się w tempie 6 -7- 8% rocznie. Na szybsze tempo jednak nie ma szans.
Profesor Witold Orłowski uważa, że należałoby się spodziewać w Polsce tempa wzrostu gospodarczego na poziomie 5-6%. Natomiast tempo wzrostu na poziomie 4 - 4,5% jest poniżej możliwości polskich. Panelista uważa, że tempo wzrostu 4 - 4,5% jest możliwe do utrzymania. W perspektywie krótkookresowej należy mieć na uwadze, że kiedyś nastąpi spowolnienie wzrostu gospodarczego. Natomiast w perspektywie długookresowej, jeśli polska gospodarka ma się szybko rozwijać, to tylko dzięki eksportowi. Zdaniem panelisty istotne znaczenie dla wzrostu gospodarczego ma sektor przetwórstwa przemysłowego, który wymaga bardzo dużych inwestycji, zarówno krajowych jak i zagranicznych, aczkolwiek nie tworzy miejsc pracy, tak jak sektor małych przedsiębiorstw usługowych, który jednakże nie ma znaczenia dla wzrostu gospodarczego. Panelista podsumował swoje wystąpienie, że istotny wpływ na zmniejszenie bezrobocia ma eliminacja barier biurokratycznych.
Doktor Andrzej Sadowski stwierdził, że Polska posiada potencjał do bardzo dużego wzrostu gospodarczego w postaci dobrze wykształconych Polaków. Panelista stwierdził, że miejsca pracy będą w Polsce powstawać, ale w szarej strefie, ze względu na istnienie biurokratycznych barier, które należy likwidować. Zdaniem panelisty, jak pokazują doświadczenia Słowacji, obniżka podatku CIT nie wpływa na zmniejszenie bezrobocia, a likwidacja kosztów pracy (składki na ubezpieczenia społeczne).
Prognozy 2006Doktor Bogdan Wyżnikiewicz na początku swojego wystąpienia skupił się na kwestii liczenia PKB. Panelista uważa, że w Polsce istnieją bardzo duże bariery dla wzrostu gospodarczego, m. in. przeregulowany system. Zdaniem panelisty Polska skazuje się na utratę konkurencyjności nie wchodząc do strefy Euro. Zwrócił uwagę także na bardzo dużą rolę eksportu. Panelista podsumował swoje wystąpienie, że jeżeli nie nastąpią zmiany w polityce gospodarczej Polska nie osiągnie wyższego tempa wzrostu niż 4 - 5%.
Szef doradców ekonomicznych Premiera RP Marek Zuber uznał, że eksport stanowi największy element, który może w długim okresie ciągnąć polską gospodarkę. W swoim wystąpieniu panelista skupił się na głównych przeszkodach dla dużych inwestorów zagranicznych: poziom infrastruktury, niestabilność otoczenia gospodarczego (nieprzewidywalność), bariery biurokratyczne. Zdaniem panelisty na tworzenie miejsc pracy w większym stopniu mają wpływ koszty pracy niż stawka podatkowa.
Po zakończeniu wystąpień zaproszonych gości profesor Zbigniew Hockuba podsumował, że paneliści są zgodni, że aby rozwinąć przedsiębiorczość niezbędna jest reforma regulacyjna, jednak że można zauważyć różnice w poglądach panelistów dotyczące wzrostu gospodarczego, a następnie otworzył dyskusję. Dyskusja skupiła się głównie wokół tempa wzrostu gospodarczego oraz szans przyspieszenia dynamiki wzrostu, barier rozwoju przedsiębiorczości (biurokratyczno-instytucjonalnych), szarej strefy, nakładów na B+R i rozwoju innowacyjnego, dynamiki wzrostu nakładów inwestycyjnych.
W końcowej fazie dyskusji paneliści ustosunkowali się do jej wątków. Seminarium zakończył prof. Zbigniew Hockuba, który krótko podsumował poruszane na spotkaniu aspekty, dziękując jednocześnie uczestnikom za wzięcie udziału w dyskusji i cenne uwagi.
Ewa Puchała-Krzywina
Sponsor konferencji
